Długoterminowa ochrona przed krztuścem

W rozważaniach związanych z relatywnie niską skutecznością szczepień przeciwkrztuścowych nie brano pod uwagę przez wiele dekad kluczowej różnicy między poszczepiennym a naturalnym uodpornieniem. W przypadku przejścia naturalnej infekcji układ immunologiczny wytwarza miejscową odporność w błonach śluzowych*, czyli linii pierwszej obrony organizmu przeciwko patogenom takim jak bakterie B. pertussis (i innymi), które dzięki czynnikom adhezyjnym, takim jak włókienkowa hemaglutynina, pertaktyna, aglutynogeny (fimbrie) zakotwiczają się w górnych drogach oddechowych (w nabłonku rzęskowym).

W odróżnieniu od uodpornienia poszczepiennego, podczas pierwszej infekcji błony śluzowe wytwarzają przeciwciała przeciwko wszystkim czynnikom adhezyjnym bakterii krztuśca i zapamiętują na wiele lat jak sprawnie eliminować te bakterie podczas następnego spotkania, co długoterminowo zapobiega kolonizacji i chorobie przy następnej ekspozycji na bakterie.

Poszczepienne uodpornienie poprzez iniekcję prowadzi do wytworzenia przeciwciał przeciwko antygenom zawartym w szczepionce (toksyna krztuścowa, fimbrie, aglutynogeny, pertaktyna oraz hemaglutynina) z pominięciem błon śluzowych. Jak donosi Medycyna Praktyczna dzięki poszczepiennym przeciwciałom „około 85% dzieci nie zachoruje na krztusiec o cięższym przebiegu, a 71–78% wcale nie zachoruje” przez 5 lat od ostatniego szczepienia pełnokomórkowego (skuteczność dla szczepień acelularnych uznawana jest za słabszą i krótszą). Jednak brak mechanizmu indukowania odporności w błonach śluzowych przez szczepienia powoduje, że u każdej szczepionej osoby może dojść do kolonizacji i bezobjawowego nosicielstwa w błonach śluzowych wraz z możliwością transmisji i zarażania innych, a nawet może dojść do kompletnego zaburzenia eliminacji bakterii u osób szczepionych przez immunologiczne zjawisko “antygenowy grzech pierworodny”. Nie przeszkadza to fanatykom szczepień oskarżać nieszczepione dzieci o wzrost rejestrowanej zachorowalności na krztusiec, mimo że nieskuteczność szczepień w zapobieganiu kolonizacji bakterii B. pertussis u szczepionych opisywana jest w literaturze naukowej od dawna, np.:

„While the current vaccines protect against severe diseases, they afford little protection against colonization by the organism (1, 7, 21, 22, 31, 34)”

Źródło: Bordetella pertussis Virulence Factors Affect Phagocytosis by Human Neutrophils, INFECTION  AND  IMMUNITY, 2000

Naukowcy zwracają uwagę na zalety długotrwałej roli ochronnej błon śluzowych przeciwko bakteriom krztuśca zazwyczaj wtedy gdy na horyzoncie ma pojawić się nowa i ulepszona szczepionka, czego przykładem jest publikacja w PLOS Feunou 2010:

W przeciwieństwie do tego, naturalnie uzyskana odporność na B. pertussis opisywana jest jako długotrwała (> 30 lat) [11]. Odpowiedzialność za różnice pomiędzy okresami odporności po infekcji bakteryjnej i po szczepieniu może być przypisana kilku czynnikom. Podczas gdy acelularne szczepionki przeciwkrztuścowe składają się z dwóch do pięciu antygenów B. pertussis, infekcja naturalna wywołuje odpowiedź immunologiczną przeciwko znacznie szerszemu zakresowi antygenów; ten poszerzony zakres reakcji prawdopodobnie przyczynia się do długotrwałej ochrony przed zachorowaniem. Ponadto, ponieważ B. pertussis to patogen atakujący układ oddechowy, możliwe jest, że odporność błon śluzowych lub miejscowa odporność w drogach oddechowych odgrywa istotną rolę w nabywaniu długotrwałej odporności. Żadna z dotychczas oferowanych szczepionek nie buduje odporności błon śluzowych.”

Źródło: T- and B-Cell-Mediated Protection Induced by Novel, Live Attenuated Pertussis Vaccine in Mice. Cross Protection against Parapertussis, PLOS 2010

Jedną z odpowiedzi wakcynologii na problemy z dostępnymi obecnie szczepionkami jest nowa szczepionka donosowa o nazwie roboczej BPZE1, która jest jeszcze na etapie testów na zwierzętach laboratoryjnych (np. Mielcarek 2006, Skerry 2011). Czas pokaże jaką skuteczność będą miały szczepionki donosowe u ludzi.

W publikacjach naukowych rozważa się rozwiązanie polegające na donosowym szczepieniu już w pierwszej dobie życia i kontynuację 3 dawek szczepień „tradycyjnych” w pierwszym roku życia i wielu „tradycyjnych” szczepień przypominających w latach następnych. Możliwe jest również używanie szczepionek donosowych jako szczepienia przypominające dla dorosłych.

* Więcej na temat mechanizmów obronnych błon śluzowych można przeczytać w pracy „Drogi oddechowe  jako wrota zakażeń – interakcje gospodarz – patogen” Nowa Medycyna 1/2009, a także „Mucosal vaccines: the promise and the challenge„, Nature Reviews 2006.

%d blogerów lubi to: